คำตอบสั้น ๆ คืออะไร
คำว่าแผลเป็นครอบคลุมสิ่งที่ต่างกันหลายแบบ ได้แก่ แผลเป็นนูนที่อยู่ในขอบเขตแผลเดิม คีลอยด์ที่ขยายเกินขอบแผล แผลเป็นหลุมที่ผิวยุบลง และรอยสีที่ผิวเรียบแต่สีต่างจากรอบข้าง แต่ละแบบตอบสนองต่อการดูแลไม่เหมือนกัน การแยกชนิดจึงเป็นขั้นตอนแรกที่ข้ามไม่ได้
- แผลเป็นนูน คีลอยด์ แผลเป็นหลุม และรอยสี เป็นคนละเรื่องกัน
- คีลอยด์ขยายเกินขอบแผลเดิม ส่วนแผลเป็นนูนอยู่ในขอบเขตเดิม
- รอยสีที่ผิวเรียบ วางแผนต่างจากรอยที่ผิวไม่เรียบ
- ผู้ที่มีประวัติเกิดคีลอยด์ง่าย ต้องประเมินอย่างระมัดระวัง
- การดูแลมุ่งให้รอยกลมกลืนขึ้น ไม่ใช่ทำให้หายไปจนมองไม่เห็น
แผลเป็นมีกี่แบบ และแยกอย่างไร
ชนิดของแผลเป็นที่พบบ่อย ได้แก่ 4 แบบตามตารางด้านล่าง ซึ่งวางแผนดูแลคนละแบบตั้งแต่ต้น
หลายคนใช้คำว่า "แผลเป็น" เรียกรวมทุกอย่าง แต่สิ่งที่อยู่ใต้คำนี้ต่างกันมากค่ะ
| ชนิด | ลักษณะ | ข้อสังเกต |
|---|---|---|
| แผลเป็นนูน | นูนขึ้นจากผิว อยู่ในขอบเขตแผลเดิม | มักค่อย ๆ ยุบลงตามเวลา |
| คีลอยด์ | นูนและขยายเกินขอบแผลเดิม | มีโอกาสกลับมาได้ ต้องระวังเป็นพิเศษ |
| แผลเป็นหลุม | ผิวยุบลงเป็นรอยบุ๋ม | พบบ่อยจากสิว |
| รอยสี | ผิวเรียบแต่สีต่างจากรอบข้าง | อาจเป็นรอยแดงหรือรอยคล้ำ |
ข้อแรกที่ต้องแยกคือ ผิวเรียบหรือไม่เรียบ แล้วค่อยดูว่านูนหรือยุบ
สังเกตตัวเองอย่างไรก่อนมาปรึกษา
วิธีสังเกตตัวเองก่อนมาปรึกษา คือตรวจ 4 ข้อด้านล่าง ซึ่งช่วยให้การประเมินครั้งแรกตรงจุดเร็วขึ้น
ลองตรวจสี่ข้อนี้ด้วยตัวเองก่อนค่ะ
- ลูบผ่านแล้วรู้สึกอย่างไร — นูน ยุบ หรือเรียบเสมอผิว
- ขอบรอยอยู่ตรงไหน — อยู่ในขอบแผลเดิม หรือขยายออกไป
- สีเป็นอย่างไร — แดง คล้ำ หรือขาวกว่าผิวรอบข้าง
- เกิดมานานเท่าไร — เดือน หรือปี
สี่ข้อนี้ช่วยให้เราเริ่มประเมินได้ตั้งแต่ก่อนคุณเดินทางมา
ทำไมแยกชนิดแล้วแผนถึงต่างกัน
เหตุผลที่แยกชนิดแล้วแผนต่างกัน คือเป้าหมายของแต่ละชนิดต่างกันตั้งแต่ต้น รอย 3 กลุ่มด้านล่างจึงใช้แนวทางคนละแบบ
- รอยที่นูน เป้าหมายคือทำให้ระดับใกล้เคียงผิวรอบข้างมากขึ้น
- รอยที่ยุบ เป้าหมายคือทำให้ร่องดูตื้นขึ้น
- รอยที่สีต่าง เป้าหมายคือทำให้สีกลมกลืนขึ้น
ใช้แผนเดียวกันกับสามอย่างนี้จึงไม่ได้ผล และอาจทำให้เสียเวลาโดยไม่จำเป็น
คีลอยด์ต้องระวังอะไรเป็นพิเศษ
ข้อควรระวังของคีลอยด์ ได้แก่ 4 ข้อด้านล่าง ซึ่งต้องอธิบายให้ครบก่อนตัดสินใจทุกครั้ง
คีลอยด์เป็นชนิดที่ต้องอธิบายความเสี่ยงให้ครบก่อนเสมอ เพราะเป็นชนิดเดียวที่ขยายเกินขอบแผลเดิมได้
- มีโอกาสกลับมาได้แม้ดูแลแล้ว
- ผู้ที่มีประวัติเกิดคีลอยด์ง่าย มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป
- บางตำแหน่งบนร่างกายมีโอกาสเกิดสูงกว่าตำแหน่งอื่น
- บางเคสควรได้รับการประเมินจากแพทย์ก่อน
เราจะแจ้งความเสี่ยงนี้ก่อนเริ่มเสมอ ไม่ใช่หลังจากทำไปแล้ว
ต้องดูแลกี่ครั้ง
จำนวนครั้งที่ต้องดูแล คือสิ่งที่ต้องประเมินก่อนจึงจะตอบได้ เพราะขึ้นอยู่กับ 4 อย่าง ได้แก่ ชนิดของรอย ตำแหน่งบนร่างกาย อายุของรอย และการตอบสนองของผิว
เราไม่ประกาศจำนวนครั้งมาตรฐานบนเว็บ เพราะรอยขนาดเท่ากันคนละชนิดใช้จำนวนครั้งไม่เท่ากัน ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละบุคคล
เราจะแจ้งช่วงจำนวนครั้งโดยประมาณ ระยะห่างที่เหมาะสม และจุดติดตามผล เป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มทุกครั้ง
ค่าบริการเท่าไร
ค่าบริการคิดจาก 5 ปัจจัย ได้แก่ ขนาดพื้นที่ที่ต้องดูแล จำนวนครั้งที่ประเมินแล้วว่าเหมาะกับเคสนั้น ชนิดและระยะของปัญหา ตำแหน่งบนร่างกาย และสภาพผิวเดิมร่วมกับประวัติการดูแล แผนเฉพาะรายคือผลลัพธ์ของการประเมินปัจจัยเหล่านี้ ไม่ใช่ปัจจัยเพิ่มอีกข้อ เราจึงไม่ประกาศราคาตายตัวบนเว็บ และแจ้งค่าบริการเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่มทุกครั้ง
ขึ้นกับขนาดพื้นที่ ชนิดของรอย และจำนวนครั้ง แจ้งหลังประเมินและเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนเริ่ม
เหมาะกับใคร และใครควรปรึกษาก่อน
ผู้ที่เหมาะกับบริการนี้ ได้แก่ 3 กลุ่มแรกด้านล่าง ส่วนผู้ที่ควรปรึกษาก่อนเริ่มมีอีก 3 กลุ่ม ซึ่งต้องประเมินร่วมกันก่อน
เหมาะกับ
- รอยจากสิวที่หายแล้วแต่ยังเห็นร่องรอย
- รอยจากการผ่าตัดที่แผลปิดสนิทแล้ว
- ผู้ที่ต้องการให้รอยดูกลมกลืนกับผิวรอบข้างมากขึ้น
ควรปรึกษาก่อนเริ่ม
- แผลที่ยังไม่ปิดสนิทหรือยังมีการอักเสบ
- ผู้ที่มีประวัติเกิดคีลอยด์ง่าย
- ผู้ที่คาดหวังให้รอยหายไปจนมองไม่เห็นเลย
คำถามที่พบบ่อยเรื่องนี้มีอะไรบ้าง
01แผลเป็นนูนกับคีลอยด์ต่างกันอย่างไร?
แผลเป็นนูนมักอยู่ในขอบเขตของแผลเดิม ส่วนคีลอยด์ขยายเกินขอบแผลออกไป การแยกสองอย่างนี้มีผลต่อแนวทางดูแลและความเสี่ยงที่ต้องอธิบายก่อนเริ่ม
02แผลเป็นหลุมจากสิว ดูแลได้ไหม?
ประเมินได้ค่ะ แต่เป้าหมายคือทำให้ร่องดูตื้นขึ้นและกลมกลืนกับผิวรอบข้างมากขึ้น ไม่ใช่การทำให้ผิวเรียบเหมือนไม่เคยมีรอย จำนวนครั้งขึ้นกับความลึกและจำนวนหลุม
03รอยแดงจากสิวถือเป็นแผลเป็นไหม?
รอยแดงที่ผิวยังเรียบอยู่ จัดเป็นรอยสี ซึ่งวางแผนต่างจากรอยที่ผิวไม่เรียบ หลายกรณีค่อย ๆ จางลงเองตามเวลา จึงควรประเมินก่อนว่าอยู่ในช่วงใด
04แผลเป็นหายสนิทได้ไหม?
การดูแลมุ่งไปที่การทำให้รอยดูกลมกลืนกับผิวรอบข้างมากขึ้น ไม่ใช่การทำให้รอยหายไปจนมองไม่เห็นเลย การเข้าใจขอบเขตนี้ตั้งแต่ต้นช่วยให้ตัดสินใจได้ตรงกับสิ่งที่ต้องการจริง
05มีประวัติเป็นคีลอยด์ง่าย ทำได้ไหม?
ต้องแจ้งก่อนเสมอ และต้องประเมินอย่างระมัดระวัง เพราะมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป บางเคสควรได้รับการประเมินจากแพทย์ก่อน เราจะแจ้งความเสี่ยงให้ครบก่อนเริ่ม
06แผลยังไม่หายสนิท เริ่มดูแลได้ไหม?
ไม่ควรเริ่มขณะแผลยังไม่ปิดสนิทหรือยังมีการอักเสบ ควรรอให้แผลหายก่อนแล้วค่อยประเมิน การเริ่มเร็วเกินไปอาจรบกวนกระบวนการหายของแผล
สรุปแล้วควรทำอย่างไรต่อ
สรุปอีกครั้ง คำว่าแผลเป็นคำเดียวครอบคลุมสิ่งที่ต่างกันมาก และแต่ละแบบมีเป้าหมายการดูแลคนละอย่าง ส่งภาพใกล้และไกล พร้อมเล่าว่าแผลเกิดจากอะไร นานเท่าไร และลูบแล้วรู้สึกอย่างไร เราจะช่วยแยกชนิดให้ก่อนค่ะ
ส่งภาพให้ประเมินทาง LINEผู้เรียบเรียง
ทีมเนื้อหา BLY DER BLY
เรียบเรียงจากคำถามที่ผู้เข้ารับบริการถามจริงที่สถานความงาม
ผู้ทบทวนเนื้อหา
พยาบาลศาสตรบัณฑิต คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล · อดีตพยาบาลห้องผ่าตัด · ผู้ก่อตั้ง BLY DER BLY
ทบทวนล่าสุด
ใบอนุญาตประกอบวิชาชีพการพยาบาลและการผดุงครรภ์ ชั้นหนึ่ง เลขที่ พว. RN5211214034 · สภาการพยาบาล
ผลลัพธ์แตกต่างกันในแต่ละบุคคล ควรปรึกษาบุคลากรทางการแพทย์ก่อนตัดสินใจ
แหล่งอ้างอิง
ลงทะเบียนให้เราประเมินเคสของคุณ
ฝากชื่อและช่องทางติดต่อไว้ ทีมงานจะติดต่อกลับเพื่อประเมินความเหมาะสมเบื้องต้นให้ โดยไม่มีค่าใช้จ่ายและไม่มีการเร่งให้ตัดสินใจ
